Wat is overspannenheid
We hebben allemaal wel eens last van een stressvolle periode. Hoewel stress vaak negatieve associaties oproept is het ook een mechanisme wat ons kan helpen presteren op het werk en tijdens het sporten. Denk maar aan die presentatie of die vergadering op werk. Als we stress ervaren is dat dus niet direct aanleiding voor zorgen. Vaak helpt het je presteren of geeft het onrust op de korte termijn. Houdt de stress wat langer aan, dan kan het zijn dat de stress hinderlijk wordt en je lijf signalen gaat geven.
Als de stress structureler van aard is, de grip verliest en men vervolgens bijvoorbeeld het overzicht kwijtraakt wordt stress daadwerkelijk ongewenst en zelfs ongezond.
Er is nog veel onenigheid over de definities van begrippen als Stress, overspannen en Burn-out. Bij InspiratieLoods zien wij dergelijke zaken in ieder geval meer als signaal dan een stoornis.
Als we de literatuur volgen voor het omschrijven van overspannenheid, dan is een medewerker overspannen als er;
De stresstest
Wil je weten in welke mate je last hebt van stress? Vul de gratis stress test in 5 minuten in. Registreren voor de test is niet nodig. Wel mag je je gegevens achterlaten voor een gratis consult.

- moeheid
- gestoorde of onrustige slaap
- prikkelbaarheid
- niet tegen drukte/herrie kunnen
- emotionele labiliteit
- piekeren
- zich gejaagd voelen
- concentratieproblemen en/of vergeetachtigheid.
B Gevoelens van controleverlies en/of machteloosheid treden op als reactie op het niet meer kunnen anteren van stressoren in het dagelijks functioneren. De stresshantering schiet tekort; de persoon kan het niet meer aan en heeft het gevoel de grip te verliezen.
C Er bestaan significante beperkingen in het beroepsmatig en/of sociaal functioneren.
D De distress, controleverlies en disfunctioneren zijn niet uitsluitend het directe gevolg van een psychiatrische stoornis.
(Bron, NVAB richtlijn overspanning-Burnout)
Een medewerker overspannen! Hoe herken ik dat?
Aan de voorkant is het belangrijk dat je de medewerkers goed leert kennen en zij jou. Dit zijn belangrijke voorwaarden om zaken zorgen om elkaars gezondheid te kunnen bespreken in een veilige omgeving.
Omdat je vanuit interesse uw medewerker steeds beter leert kennen, zul je ook sneller in de gaten hebben als er wat speelt in rondom de medewerker. Want, Overspannenheid herkennen is, zeker wanneer je de medewerker niet goed kent, nog niet zo eenvoudig.
Signalen waar je goed op moet letten zijn: klachten over werkdruk, regelmatig ziekte, fysieke klachten als; hoofdpijn, vermoeidheid of nekklachten. Ook irritatie of cynisme zijn of het verlies van overzicht zijn signalen voor u als werkgever om in actie te komen.
Mijn medewerker is overspannen, hoe kan ik helpen
Het is belangrijk dat je niet te lang wacht met ingrijpen. Heb je het vermoeden dat er een medewerker overspannen is?
- Maak het bespreekbaar:
Uit je zorgen in een 1 op 1 gesprek. Geef terug wat je opvalt en vraag of je observaties kloppen. - Luister goed en oordeel niet:
Luisteren is wellicht de belangrijkste stap aan de voorkant. Zorg dat de medewerker zich gehoord voelt. Om een openhartig gesprek te voeren met de leidinggevende is een behoorlijke dosis vertrouwen nodig. Belangrijk is dan ook dat je niet oordeelt, maar oprecht interesse toont en luistert zonder je eigen mening of oordeel te laten gelden. - Breng alle factoren in kaart:
Waar komt de stress vandaan? Werk, privé of wellicht beide. Naast luisteren is het zaak dat je de juiste (open) vragen stelt en je op die manier probeert zoveel mogelijk context te verzamelen. - Maak samen een plan:
Kijk of je samen iets kan doen aan de stressoren. En bespreek dit bijvoorbeeld tweewekelijks tijdens een bak koffie. - (tijdelijk) ruimte creëren
Eenmaal overspannen is de medewerker gebaad bij ontspanning en een manier om op te laden. Zoek samen naar mogelijkheden om tijdelijk de werkzaamheden wat aan te passen. Soms wat minder dossiers, soms door het aanbieden van een ander type klus of een paar vrije dagen.
Vroegtijdig hulp inschakelen voorkomt (langdurig) verzuim door stress
Overspannenheid is, als men niet tijdig ingrijpt, het voor stadium van een burn out. Het door laten sudderen is dus het laatste wat je wil. Onderzoek (TNO 2020) toont aan dat 75% van de mensen die verzuimen door psychische klachten (overspannenheid en burn out) langer verzuimt dan een maand. De gemiddelde verzuimduur van een burn out is +/- 9 maanden.
Dit alles kunt u, samen met uw medewerker vrij eenvoudig voorkomen. Ons advies is dan ook om tijdig hulp in te schakelen van professionals.