In de begeleiding van verzuim door stress of burn-outklachten wordt vaak gekozen voor een periode van volledige rust. De gedachte is logisch: de batterij is leeg en moet eerst worden opgeladen voordat participatie weer mogelijk is. Toch schuilt hier een paradox. Wanneer rust een passieve ‘wachtstand’ wordt zonder concreet plan, werkt het vaak averechts voor het herstel. Bij InspiratieLoods zien we dat de weg terug naar vitaliteit niet begint na de rust, maar juist door rust functioneel in te zetten.
Het risico van de-activatie
Cijfers van ArboNed en TNO laten zien dat psychisch verzuim gemiddeld 63 werkdagen duurt, maar bij een burn-out kan dit oplopen tot wel 10 maanden. Een deel van deze lange duur wordt veroorzaakt door het volledig wegvallen van structuur. Wanneer een medewerker volledig uit het arbeidsproces stapt, treden er drie mechanismen in werking die herstel bemoeilijken:
Drempelverhoging: Hoe langer iemand uit de werkcontext is, hoe groter de mentale barrière wordt om weer te beginnen. Onzekerheid over eigen kunnen neemt toe.
Verlies van ritme: Een gezond dagritme is een van de belangrijkste biologische voorwaarden om een ontregeld stresssysteem te kalmeren. In de wachtstand vervalt dit ritme vaak.
Isolatie: Werk biedt een sociale context en een gevoel van betekenis. Het wegvallen hiervan kan leiden tot een focus die uitsluitend op de klachten ligt, wat de-medicalisering in de weg staat.
Rust als onderdeel van het plan, niet als doel
Rust is essentieel, maar moet functioneel zijn. Functionele rust betekent dat er direct vanaf het begin van het verzuim helderheid is over de koers. Het doel is niet ‘klachtenvrij worden om weer te kunnen werken’, maar ‘werken aan herstel om weer belastbaar te worden’.
Bij InspiratieLoods adviseren wij werkgevers en verwijzers om de medewerker niet in de wachtstand te plaatsen, maar in de leermodus. Dit betekent dat we direct kijken naar wat nog wel kan. Werk is hierbij geen belasting, maar een instrument. Het biedt de structuur die nodig is om de fysiologische balans te herstellen.
De rol van de werkgever: Contact zonder druk
Het voorkomen van onnodig lang verzuim begint bij actieve betrokkenheid. Dit betekent niet dat de medewerker direct weer volledige productie moet draaien, maar wel dat de verbinding met de werkvloer blijft bestaan.
Blijf in gesprek over mogelijkheden: Focus in het contact op wat haalbaar is binnen de huidige belastbaarheid, in plaats van enkel te informeren naar de beperkingen.
Creëer regelruimte: Geef de medewerker de autonomie om binnen duidelijke kaders het werk op te pakken. Dit vergroot het gevoel van eigenwaarde en versnelt het herstelproces.
Schakel vroegtijdig expertise in: Wachten op een medische diagnose bij de GGZ is vaak niet nodig om te starten met praktische stresseducatie en het herstellen van levensstijl en ritme.
Houdt Stakeholders betrokken: Effectieve re-integratie is geen soloproject van HR of de bedrijfsarts. Zorg dat de direct leidinggevende, de arbodienst en externe begeleiders zoals InspiratieLoods onderdeel zijn van hetzelfde plan. Door korte lijnen en eenduidige communicatie voorkom je dat de medewerker tegenstrijdige adviezen krijgt, wat onrust en vertraging wegneemt.
Conclusie
Niets doen is bij psychisch verzuim de duurste optie, zowel menselijk als financieel. Door rust te combineren met een direct, actief plan, voorkomen we dat een tijdelijke pas op de plaats verandert in een langdurige stilstand. Herstel vraagt om beweging, richting en het behoud van perspectief op werk.
